АҚШ ПЕН ҚАЗАҚСТАН ЗАҢНАМАЛАРЫНДА КІНӘНІ МОЙЫНДАУ ТУРАЛЫ МӘМІЛЕ НЫСАНЫНДАҒЫ ІС ЖҮРГІЗУ КЕЛІСІМІ

Авторлар

  • Акылбек Клышниязович Нурлин Қазақстан Республикасы ІІМ М. Бөкенбаева атындағы Ақтөбе заң институты
  • Шынар Нұрсахимқызы Жаржанова М. Оспанов атындағы Батыс-Қазақстан медицина университеті
  • Әділет Шалқарбекұлы Ізбасаров Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті

DOI:

https://doi.org/10.52026/2788-5291_2025_80_4_346

Кілт сөздер:

қылмыстық сот ісін жүргізу, прокурор, кінәні мойындау туралы мәміле, АҚШ тәжірибесі, келісім өндірісі, қазақстандық сот төрелігі

Аңдатпа

Ел экономикасының дамуы мемлекеттік органдардың қызметіне және сот төрелігін жүзеге асыратын субъектілердің мінез-құлқына әсер етеді. Бұл сот ісін жүргізу тиімділігін арттыру динамикасын сақтай отырып, процессуалдық механизмді жеңілдету жағына қарай жүреді. Ғылыми жұмыс АҚШ-тың заңнамалық тәжірибесіне сүйене отырып, кінәні мойындау туралы мәміле институтын, оның оң және теріс ерекшеліктерін зерттеуге арналған. Әр түрлі мемлекеттер татуласу келісімдерін реттеу мен іске асыруда әр түрлі тәсілдерді қолданады. Қылмыстық құқық бұзушылық санаттарына, шектеулерге, жасасу туралы бастамаға, сондай-ақ мәміледе белгіленген шарттардың орындалуына көзқарас әр түрлі. АҚШ-тың заңнамалық тәжірибесі мен сот-тергеу тәжірибесін таңдау мұнда кінәні мойындау туралы мәміле институтын құру мен дамытудың орын алуына байланысты. Кінәні мойындау туралы мәміленің мазмұны мен рәсіміне қатысты негізгі ережелер үш ғасыр бойы дамыды және қылмыстық істердің көп бөлігі осы мәмілені қолдану арқылы қаралуына әкелді. Осы институттың оң және теріс сипаттамаларын анықтай отырып, біз оны іске асырудың тиімділігін арттыру және АҚШ тәжірибесінде орын алған жағымсыз салдарларды болдырмау жөніндегі ұсыныстарды атап өту үшін қазақстандық заңнамада кінәні мойындау туралы мәміле нысанында іс жүргізу келісімін жасасу рәсімінің елеулі ерекшеліктерін бөліп көрсете аламыз. Бұдан басқа, жұмыста күдіктінің, айыпталушының іс бойынша шешім қабылдағанға дейін кінәні мойындау туралы мәміле жасасудан бас тартуы, қорғаушы тараптың ғана міндеттемелерінің болуы және прокурордың сотқа дейінгі тергеп-тексеруді жүргізбеуі үшін оның жосықсыз іс-әрекеттеріне жол бермеу мүмкіндігі кезінде соттың процестік іс-қимылдары бөлігінде қаралатын институтты іске асыру кезінде жағымсыз аспектілер қаралады. Мәміле бойынша талаптарды орындамағаны үшін әрбір тараптың жауапкершілігі бөлігіндегі олқылықтың орнын толтыру қажет.

##submission.authorBiographies##

##submission.authorWithAffiliation##

ІІО әкімшілік құқық және әкімшілік қызмет кафедрасының доценті, заң ғылымдарының кандидаты

##submission.authorWithAffiliation##

М. Оспанов атындағы Батыс-Қазақстан медицина университеті «Қоғамдық-гуманитарлық пәндер» кафедрасының оқытушысы, заң ғылымдарының магистрі

##submission.authorWithAffiliation##

Адвокат, Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университетінің құқықтану кафедрасының оқытушысы

##submission.downloads##

Жарияланды

23.12.2025

##submission.howToCite##

Нурлин, А. К., Жаржанова , Ш. Н., & Ізбасаров, Ә. Ш. (2025). АҚШ ПЕН ҚАЗАҚСТАН ЗАҢНАМАЛАРЫНДА КІНӘНІ МОЙЫНДАУ ТУРАЛЫ МӘМІЛЕ НЫСАНЫНДАҒЫ ІС ЖҮРГІЗУ КЕЛІСІМІ. «Qazaqstan Respyblikasy Zannama jäne Quqyqtyq Aqparat Institytynyn Jarshysy» Gylymi-Quqyqtyq Jurnaly («Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институтының Жаршысы» ғылыми-құқықтық журналы), 80(4). https://doi.org/10.52026/2788-5291_2025_80_4_346

Журналдың саны

Бөлім

Халықаралық құқық және салыстырмалы құқықтану